Cukrzyca typu 1 w warunkach długotrwałego stresu
Cukrzyca typu 1 (T1DM) to przewlekła choroba metaboliczna wymagająca stałej kontroli glikemii, samokontroli oraz regularnego kontaktu z zespołem medycznym. Sytuacje kryzysowe, takie jak pandemia COVID-19, mogą dodatkowo wpływać na funkcjonowanie pacjentów – nie tylko w wymiarze metabolicznym, ale również psychicznym.
Pandemia wiązała się z ograniczonym dostępem do opieki zdrowotnej, izolacją społeczną oraz poczuciem zagrożenia zdrowia, co mogło nasilać stres i lęk u osób z chorobami przewlekłymi.
Cel badania – zdrowie psychiczne pacjentów z T1DM podczas pandemii
Artykuł naukowy „Cukrzyca typu 1 i COVID-19: poziom lęku, stresu i ogólnego stanu zdrowia psychicznego u pacjentów w porównaniu z grupą kontrolną”, opublikowany w czasopiśmie Psychiatria Polska, przedstawia wyniki jednego z pierwszych badań w Polsce analizujących wpływ pandemii COVID-19 na zdrowie psychiczne pacjentów z cukrzycą typu 1.
Wśród autorów publikacji znajduje się prof. dr hab. n. med. Beata Kieć-Wilk, specjalista diabetologii, endokrynologii i chorób wewnętrznych.
Celem badania była ocena:
- poziomu stresu i lęku u pacjentów z T1DM,
- ogólnego stanu zdrowia psychicznego,
- sposobów radzenia sobie ze stresem,
- różnic pomiędzy pacjentami z cukrzycą typu 1 a osobami zdrowymi.
Metodologia badania
Badaniem objęto 49 dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz 38 osób z grupy kontrolnej. Wszyscy uczestnicy wypełniali standaryzowane kwestionariusze psychologiczne oceniające m.in. poziom lęku, stresu oraz strategie radzenia sobie w sytuacjach trudnych.
Analiza została przeprowadzona w pierwszym okresie pandemii COVID-19, kiedy obowiązywały istotne ograniczenia w dostępie do opieki medycznej oraz kontakcie społecznym.
NAJWAŻNIEJSZE WYNIKI BADANIA
Podwyższony poziom stresu w obu grupach
Wyniki wykazały, że poziom stresu był podwyższony zarówno u pacjentów z T1DM, jak i w grupie kontrolnej, co wskazuje na istotny wpływ samej sytuacji pandemii na funkcjonowanie psychiczne, niezależnie od obecności choroby przewlekłej.
Różnice w strategiach radzenia sobie ze stresem
Autorzy zwrócili uwagę na zróżnicowane sposoby reagowania na stres wśród pacjentów z cukrzycą typu 1:
- osoby chorujące powyżej 10 lat częściej stosowały strategie zadaniowe, polegające na aktywnym poszukiwaniu rozwiązań,
- pacjenci z krótszym czasem trwania choroby częściej sięgali po strategie unikania.
Rola płci i czynników indywidualnych
Analiza wykazała, że w początkowej fazie pandemii kobiety z T1DM częściej stosowały strategie unikania, takie jak odwracanie uwagi od sytuacji stresowej czy poszukiwanie kontaktów społecznych.
Podkreślono również, że pacjenci z cukrzycą typu 1 i współistniejącymi zaburzeniami psychicznymi mogą reagować na stres w sposób bardziej nasilony, co wymaga szczególnej uwagi zespołu medycznego.
Znaczenie wyników dla opieki nad pacjentami z cukrzycą
Wnioski z badania wskazują, że w sytuacjach długotrwałego stresu, takich jak pandemia, opieka nad pacjentami z cukrzycą typu 1 powinna uwzględniać również aspekty zdrowia psychicznego.
Autorzy podkreślają znaczenie współpracy specjalistów z zakresu diabetologii oraz psychologii i psychiatrii, a także potrzebę elastycznych form kontaktu z pacjentami, w tym konsultacji zdalnych.
Podsumowanie
Publikacja pokazuje, że pandemia COVID-19 stanowiła istotne obciążenie psychiczne zarówno dla osób z cukrzycą typu 1, jak i dla populacji ogólnej. Jednocześnie doświadczenie życia z chorobą przewlekłą mogło u części pacjentów sprzyjać wykształceniu bardziej adaptacyjnych strategii radzenia sobie ze stresem.
Badanie podkreśla znaczenie całościowego podejścia do pacjenta z T1DM, uwzględniającego nie tylko kontrolę metaboliczną, ale również dobrostan psychiczny.
Źródło – oryginalna publikacja naukowa
Cyranka K., Matejko B., Klupa T., Małecki M.T., Kieć-Wilk B., Cyganek K., Dudek D.
Cukrzyca typu 1 i COVID-19: poziom lęku, stresu i ogólnego stanu zdrowia psychicznego u pacjentów w porównaniu z grupą kontrolną
Psychiatria Polska, 2021
https://portalwiedzy.cm-uj.krakow.pl/info/article/UJCM29c645d4fdef41cea26f947dd0dedd59/
Artykuł blogowy ma charakter informacyjny i stanowi omówienie publikacji naukowej.
